Cây mây là một trong những cây trồng quen thuộc của người Việt, có tính ứng dụng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Một số đồ thủ công từ mây điển hình có thể kể đến là đèn mây trang trí, bàn ghế mây, giỏ mây,…
Bài viết dưới đây giúp anh/chị hiểu rõ về cây mây, đặc điểm và ứng dụng của nó trong đời sống.
Giới Thiệu Về Cây Mây
Cây mây là cây gì? Mây (thuộc phân họ Mây, họ Cau) là tên gọi chung của khoảng 600 loài cây, chủ yếu thuộc các chi Calamus (khoảng 400 loài) và Daemonorops (khoảng 115 loài), phân bố tự nhiên thuộc các khu vực nhiệt đới của châu Á, châu Úc, châu Phi.
Đặc điểm của cây mây là thân cây mảnh mai, thường được sử dụng làm nguyên liệu cho sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, đồ dùng trong gia đình (nội thất) như bàn, ghế hay giỏ mây tre đan,…
Đặc Điểm Của Cây Mây
Mây thích nghi với mọi điều kiện sống, sinh trưởng và phát triển theo bụi hình ruột gà. Cũng giống cây tre, Mây là loại cây có khả năng chịu hạn tốt, thích nghi tốt với mọi địa hình, chất đất và khí hậu nhiệt đới. Tại nước ta, mây có nhiều tại các khu vực đồi núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên.
Ở Đông Bắc và đồng bằng Bắc Bộ, mây thường được trồng vào mùa xuân và mùa thu. Các tỉnh Tây Bắc Bộ và Trung du thường trồng mây vào tháng 5 – 7.
Nam Trung Bộ và Tây Nguyên trồng vào tháng 6 – 7. Các tỉnh Nam Bộ thì trồng mây vào tháng 7 – 8.
Rễ Mây
Rễ mây thường phát triển khá mạnh, rải rác trong lòng đất. Đặc điểm này giúp chúng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng hiệu quả. Cây mây có bộ rễ chùm rất khỏe, bám chắc vào đất. Cây dễ thích nghi với nhiều điều kiện sống khác nhau.
Rễ cây rất cứng và có xu hướng nổi lộ trên mặt đất trong khi phát triển.
Thân Mây
Thân mây có độ bóng, dẻo, dễ uốn và trọng lượng nhẹ. Thân mây gồm thân ngầm và thân sinh khí. Thân ngầm có đặc điểm là nằm sát dưới mặt đất, cứng. Thân sinh khí mọc thành cụm, có nhiều thân phát triển, thường có đường kính 8 – 12mm. Thân sinh khí có thể cao lên đến 30m, mỗi đốt có độ dài khoảng 15 – 40cm.
Lá Mây
Lá mây mọc đơn, xẻ như hình lông chim. Lá mây trưởng thành dài tới 1 mét. Lá mọc thành cụm, mỗi cụm có 2 – 4 lá. Thùy lá mây dài khoảng 30cm, rộng 2 – 3cm.
Hoa Mây
Hoa mây thường nở vào khoảng tháng 5, tháng 6 hàng năm với hình dạng như chùm nho. Chùm hoa màu vàng, có hương thơm tự nhiên. Mỗi chùm lại có rất nhiều chùm hoa nhỏ. Hoa mây thường có hình ống dài, mở rộng từ ngọn hoa ở đỉnh thân. Hoa mây thường có đường kính từ 5 – 10cm.
Quả Mây
Mây khi lên 4 – 5 tuổi thì thường sẽ cho ra quả. Quả mây có kích thước nhỏ khoảng 6mm, có hình tròn, có lớp vảy đặc trưng bên ngoài. Một cây mây có thể có đến 5000 quả.
Khi còn non, quả mây có lớp vỏ mềm, màu trắng có vị đắng. Khi già, vỏ quả mây rất cứng và có màu nâu đen có vị hơi ngọt, có thể ăn được.
Phân Loại Cây Mây
Mây có nhiều loại. Dưới đây là 4 loại mây phổ biến tại Việt Nam:
Cây Mây Rừng
Mây rừng có đặc điểm là nhiều gai sắc nhọn. Khi trưởng thành, gai mây chuyển màu đen, lá khô và rụng dần. Thân mây đổi từ vàng nhạt sang xanh đậm. Khi cây đã ra hoa, kết quả thì chúng được thu hoạch để ứng dụng trong nội thất mây tre đan.
Hiện nay, cây mây và các sản phẩm từ mây mang lại giá trị xuất khẩu cao cho Việt Nam. Theo số liệu 2023, Việt Nam nằm trong 4 nước xuất khẩu mây tre đan lớn nhất thế giới. Ba nước còn lại là Trung Quốc, Indonesia và Philippines.
Mây Nếp
Mây nếp có thân bóng đẹp, nhẹ, dễ uốn dẻo, được ứng dụng phổ biến trong đan lát rổ rá, mây làm ghế, bàn, làm nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm mây tre đan xuất khẩu.
Mây Tẻ
Mây tẻ được trồng nhiều tại huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Mây tẻ có lá nhỏ, màu nhạt hơn mây nếp nhưng ra rất nhiều quả. Mây tẻ thường có màu vàng, dẻo dai hơn so với mây nếp.
Mây Gai
Giống như tên gọi, loại mây này có lớp gai bên ngoài rất sắc nhọn. Sau khi thu hoạch và sơ chế, mây gai cho giá trị kinh tế rất cao. Mây gai được dùng nhiều trong đời sống và xuất khẩu.
Các Loại Mây Khác
Ngoài 4 loại trên, Việt Nam còn có mây Thái, mây cảnh, mây Indonesia hay mây phong thủy. Các loại này cũng khá được ưa chuộng.
- Mây Thái: Là cây có nhiều gai nhỏ nhưng không sắc nhỏ, quả có lớp vảy màu nâu, cùi quả có vị chua chua ngọt ngọt đặc trưng, giàu dinh dưỡng.
- Mây cảnh: Mây cảnh có tên khoa học là Rhapis excels, có đặc điểm là mọc thành từng bụi, cao từ 1 – 2m, tốc độ sinh trưởng nhanh. Thân cây thường nhẵn, có nhiều đốt, rễ phụ lộ thiên, lá cây có dạng kép chân vịt màu xanh.
- Mây Indonesia: Mây này có tên khoa học là Salacca Zalacca, thuộc họ nhà Cọ. Quả mây có phần cùi dày, thơm ngon, thân cây khá thấp, lá dài có thể lên đến 6m.
- Mây phong thủy: Mây phong thủy có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản, cao 1 – 2m, được trồng để thu hút tài lộc, vượng khí. Lá cây có màu xanh đậm, cây mọc thành bụi, là loại cây ưa bóng râm.
Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Mây
Cây song mây được đánh giá là loại cây khá dễ trồng nhưng khó chăm sóc. Trồng và chăm sóc đúng kỹ thuật, cây mây sẽ mang lại giá trị kinh tế cao. Dưới đây là cách trồng cây mây và chăm sóc mây hiệu quả, người đọc có thể tham khảo:
Thu Hái Quả Mây
Quả mây được thu hái từ tháng 4 đến tháng 6. Lúc này quả chín đều, chuyển từ xanh sang trắng vàng. Sau khi thu hái quả mây, anh/chị đem ủ vài ngày để quả chín đều.
Cách Gieo Hạt Mây Nếp
Hạt mây có thể được gieo trực tiếp từ quả hoặc tách lấy hạt rồi mới đem gieo. Ngâm quả mây trong nước lạnh 24 giờ. Sau đó đãi sạch vỏ và cùi để lấy hạt. Bảo quản hạt mây bằng cách hong khô và để nơi thoáng mát.
- Chọn đất để gieo hạt: Là những khu vực đất pha cát, bằng phẳng, đủ độ ẩm và khả năng thoát nước tốt. Anh/chị làm đất thành từng luống, rộng từ 80cm – 100cm, bón phân chuồng hoai trên bề mặt luống.
- Nếu trồng mây bằng quả thì trong vòng 4 tháng, hạt bắt đầu nảy mầm. Nếu trồng mây bằng hạt, anh/chị xử lý hạt trong nước ấm khoảng 45 độ. Ngâm rửa chua 12 giờ rồi mới gieo.
- Thời điểm gieo hạt mây nếp tốt nhất là khoảng đầu tháng 5. Rắc đều hạt đã xử lý lên mặt luống, khoảng 2kg hạt mỗi mét vuông. Phủ lớp đất mịn dày khoảng 1cm, rồi phủ rơm rạ lên trên.
- Công đoạn tiếp theo là làm giàn cho cây với chiều cao từ 30 – 50cm.
- Tưới nước đều 2 lần mỗi ngày để giữ ẩm cho hạt sớm nảy mầm.
Hạt mây nảy mầm có 2 lá, khi đó, anh/chị có thể lấy chúng để trồng cây. Mỗi hốc trồng 1 – 2 cây. Các cây trên cùng luống cách nhau 5 – 10cm.
Lưu ý: Đất trồng cây mây nên là loại đất thịt pha cát, giàu mùn, tơi xốp, khả năng thoát nước tốt. Thời điểm trồng mây tốt nhất nên là vào mùa xuân, lúc này thời tiết mưa phùn, khí hậu ấm áp.
Quá Trình Chăm Sóc
- Cây mây sau khi được trồng, anh/chị KHÔNG NÊN nén chặt đất quanh gốc, KHÔNG ĐƯỢC để hố quá sâu.
- Cần đảm bảo tưới nước 2 lần/ ngày, làm giàn che cho cây con với độ phủ từ 50 – 70% là thích hợp nhất. Anh/chị cần tiến hành tưới nước tạo độ ẩm cho cây trong vòng 3 tháng đầu sau khi gieo trồng.
Thu Hoạch Cây Mây
Như đã đề cập, thời điểm thu hoạch mây tốt nhất là vào mùa khô, tránh ẩm và sự xâm hại của vi khuẩn. Anh/chị tiến hành cắt những cành mây đã trưởng thành. Khi cắt, chừa gốc cách mặt đất khoảng 10cm. Cây con xung quanh nhờ đó có chỗ phát triển.
Sau đó, anh/chị tiến hành róc bỏ vỏ mây từ gốc lên ngọn, loại bỏ lớp vỏ.
3 Mô Hình Trồng Mây Phổ Biến
Theo đó, người ta thường tiến hành trồng mây theo các mô hình sau:
- Trồng mây kết hợp cây lấy gỗ hoặc xen kẽ các loại cây ăn quả xung quanh hàng rào nhà.
- Trồng cây mây kết hợp các loại cây lấy gỗ tạo đường ranh giới phân chia đất.
- Trồng cây mây trong rừng thứ sinh đã qua khai thác.
Ứng Dụng Của Cây Mây
Mây, tre, cây lồ ồ,… thường được ứng dụng để làm nguyên liệu làm đồ thủ công mỹ nghệ như bàn ghế mây, khung ảnh mây, mẹt mây tre, đế lót ly bằng mây đan,… và đặc biệt là đèn thả mây tre. Phần lõi mây có thể được sử dụng để làm các bộ phận khác trong thiết kế thi công đồ nội thất.
Mây rất dẻo nên tạo được nhiều kiểu dáng. Sản phẩm vì vậy đáp ứng được thị hiếu khách trong và ngoài nước.
Tại An Nguyên Lighting, bên em nhận gia công các sản phẩm đèn mây trang trí theo mẫu hoặc theo yêu cầu riêng của khách hàng với mức giá cực kỳ ưu đãi. Đèn mây của An Nguyên Lighting có tính ứng dụng linh hoạt, được sử dụng cho phòng khách, phòng ngủ, nhà bếp, đèn thả bàn ăn, đèn trang trí cửa hàng, quán ăn, nhà hàng, đèn ngủ mây tre đan,…
Đèn mây đi cùng bóng led vàng dịu giúp không gian đẹp hơn.
Đèn Mây Tre
Đèn Mây Tre
Trên đây là những thông tin cơ bản về cây mây và ứng dụng của nó. Nếu có nhu cầu về các sản phẩm thủ công từ tre, mây tự nhiên, anh/chị đừng quên liên hệ ngay với An Nguyên Lighting qua Hotline 0853 442 442 để được tư vấn, báo giá chi tiết.
Bài viết liên quan:
Đèn Chai Thủy Tinh – Xu Hướng Trang Trí Bền Vững Và Thân Thiện Môi Trường
Mẫu Đèn Bàn Cổ Điển Phong Cách, Thời Thượng, Phù Hợp Với Không Gian Sống Vintage
Nhận Gia Công Đèn Gỗ TP HCM Số Lượng Lớn, Giá Rẻ, Chất Lượng, Giao Hàng Nhanh
Mành Tre Che Nắng | Báo Giá Rèm Tre Trúc Chi Tiết 2026
Top 3 Vật Liệu Làm Đèn Mây Tre Không Thể Thiếu Bạn Đã Biết?
Mẫu Đèn Vải Bắc Âu Đơn Giản, Tinh Tế